akson.org > ArtykułWyszukiwarka:  


Login:

Hasło:


- Artykuły
- Forum
- Czat
- Newsletter

Artykuł

Okres dojrzewania i menstruacja
Źródło: IRSA

U większości zdrowych dziewczynek, a także u dziewczynek z RS okres dojrzewania rozpoczyna się w wieku ok. 8 lat, gdy gruczoł przysadkowy rozpoczyna wydzielanie hormonów. Hormony te przedostają się wraz z krwią do jajników, w których wywołują wzrost i zmiany. Pierwszą zauważalną zmianą jest rozwój piersi. Jedna pierś może zacząć rosnąć wcześniej od drugiej i mogą rosnąć w różnym tempie, dlatego też na początku mogą mieć inny rozmiar. Pod koniec procesu wzrostu będą mieć taki sam rozmiar. Następnie pojawiają się włosy łonowe i później włosy pod pachą. Następuje przyspieszenie wzrostu, a uda i piersi stają się bardziej zaokrąglone.

Menstruacja (pierwsza miesiączka) na ogół pojawia się dwa lata po rozpoczęciu wzrostu piersi. Za prawidłowy okres pierwszej miesiączki uważa się wiek pomiędzy 9 a 16 rokiem życia. Większość zdrowych dziewczynek rozpoczyna miesiączkować w wieku około 13 lat. To samo dotyczy dziewczynek z RS, ale w niektórych przypadkach może nastąpić opóźnienie pierwszego miesiączkowania, gdy dziewczynka jest bardzo szczupła. Zanim rozpoczną się zmiany hormonalne, dziewczynka musi osiągnąć krytyczną wagę około 48 kg, której niektóre dziewczynki z RS mogą nigdy nie uzyskać. Aby rozpocząć miesiączkowanie, dziewczynka musi także posiadać odpowiednią ilość tkanki tłuszczowej oraz wody w organizmie. Pomimo tego wiele dziewczynek z RS rozpoczyna cykle menstruacyjne w odpowiednim czasie. Inne dziewczynki mogą zacząć miesiączkować wcześniej lub później niż ma to miejsce na ogół. Niektóre dziewczynki mają zauważalne włosy łonowe wcześniej niż w wieku typowym. Przez pierwsze kilka lat od początkowej miesiączki okresy mogą być nieregularne, co jest zjawiskiem prawidłowym. Od czasu do czasu pojedyncze miesiączki mogą się nie pojawiać.


Kiedy należy iść do ginekologa?

Dziewczynki z RS mają takie same potrzeby w tym zakresie jak inne kobiety. Większość dojrzewających dziewcząt powinna raz do roku przebadać się u ginekologa po ukończeniu 18 lat, chyba że bierze tabletki antykoncepcyjne, co wymaga badania bez względu na wiek. Do ginekologa należy się udać w przypadku podejrzenia infekcji pochwy. Ginekolog powinien wykazać się delikatnością i cierpliwością, a rodzic powinien zostać z córką, dając jej otuchę i wsparcie.


Jak można utrzymać dobry poziom higieny osobistej?

Krew miesiączkowa jest pozbawiona zapachu, dopóki nie zetknie się z powietrzem i bakteriami. Przydatne może być przemywanie i stosowanie jednorazowych chusteczek. Można zakładać podpaski lub wkładać je do pieluchy, aby zapewnić dodatkową ochronę.


Czy może się pojawiać wydzielina z pochwy?

Skutkiem zwiększonego wydzielania estrogenu w organizmie dziewczynki jest pojawianie się rzadkiej białawej wydzieliny przypominającej śluz. Nie powinna ona powodować dyskomfortu, mieć nieprzyjemnego zapachu, wywoływać swędzenia, zaczerwienienia lub zmian chorobowych na skórze.


W jaki sposób można rozpoznać infekcję pochwy lub infekcję drożdżową?

Infekcja pochwy jest na ogół związana z nieprzyjemnym zapachem. Może być bardzo biała, gęsta i przypominająca strukturą serek biały lub żółtawa albo zielonawa. Może powodować podrażnienia i zaczerwienienia. Infekcje drożdżowe na ogół powodują jasnoczerwone pieluszkowe zapalenie skóry powiązane ze swędzeniem. Jeśli dziewczynka ma takie objawy, należy skontaktować się z lekarzem.


Czy infekcja lub podrażnienie pochwy może wystąpić nawet przez okresem dojrzewania?

Podrażnienie pochwy jest typowym zjawiskiem u dziewczynek powyżej 3 roku życia z wielu powodów. Problemy może wywołać: niedokładne mycie, podcieranie od tyłu do przodu lub zbyt gwałtowne mycie. Siedzenie bezpośrednio na ziemi, stosowanie kąpieli z bąbelkami i diety wysokocukrowe mogą także przyczynić się do ich powstawania, a ponadto dotyczy to także noszenia zbyt obcisłych ubrań lub ubrań, które utrudniają cyrkulację powietrza. Innymi przyczynami podrażnienia pochwy mogą być owsiki i drapanie odbytu. Aby uniknąć tych problemów, należy często zmieniać pieluchę, kąpać dziewczynki w ciepłej wodzie (unikać kąpieli z bąbelkami) oraz stosować niedrażniące balsamy i maści chroniące skórę.


Czy dziewczynki mogą stosować tampony?

Można stosować cienkie tampony dla nastolatek. Najlepiej zakłada się je, gdy dziewczynka leży na boku z podciągniętymi nogami. Należy sprawdzić, czy tampon został w całości wprowadzony do pochwy, ponieważ dziewczynce będzie niewygodnie, gdy część tamponu wystaje na zewnątrz. Jeśli stosuje się tampony, należy pamiętać o ich częstej zmianie. Tak jak w przypadku wszystkich osób stosujących tampony, należy się nauczyć rozpoznawania symptomów TSS (syndrom szoku toksycznego), który najczęściej występuje u kobiet poniżej 30 roku życia. TSS występuje rzadko, ale jest potencjalnie niebezpieczną chorobą wywołaną przez bakterie, dla których absorpcyjność tamponu i wilgotność pochwy są dobrymi czynnikami rozwoju. Należy obserwować, czy nie pojawiają się następujące objawy: nagła temperatura powyżej 39 stopni, wymioty, biegunki, zawroty głowy oraz wysypka. W takim przypadku należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem.


Jakie leki można stosować na bóle menstruacyjne?

Jeśli dziewczynka odczuwa większe bóle, można podać zwykłe leki przeciwbólowe sprzedawane bez recepty. Jeśli to nie pomoże, lekarz może przepisać silniejszy lek przeciwbólowy. Pomóc może także butelka z ciepłą wodą położona na brzuchu.


Czy możliwe jest występowanie napięcia przedmiesiączkowego?

Napięcie przedmiesiączkowe jest przewidywalnym wzorcem zmian fizycznych i emocjonalnych występujących tuż przed menstruacją. Większość kobiet doświadcza takich zmian w formie łagodnej lub średniej. Objawy mogą wystąpić w dowolnym momencie po środkowej części cyklu menstruacyjnego i na ogół kończą się zaraz po rozpoczęciu się miesiączki. Napięcie przedmiesiączkowe może wywoływać wzdęcia, nadwrażliwość piersi, przyrost wagi, zatrzymanie płynów w organizmie, zmęczenie, mdłości, nudności, biegunkę, zaparcia, bóle głowy, problemy z cerą lub problemy z oddychaniem. Może ponadto powodować zmiany emocjonalne, w tym depresje, rozdrażnienie, lęki, napięcie, zmiany nastrojów, trudności z koncentracją lub letarg. Jeśli córka miesiączkuje, mogą wystąpić niektóre z wyżej opisanych objawów. Należy pamiętać, że zmiany te są przewidywalne i krótkotrwałe. Napady mogą być także silniejsze przed fazą miesiączkowania.


Czy można w jakiś sposób zmniejszyć miesiączki?

Tabletki antykoncepcyjne pomogą zmniejszyć ilość krwi menstruacyjnej. Inne metody całkowitego wyeliminowania okresu to zastrzyki Depo-Provera i zabiegi chirurgiczne zwane ablacją endometrialną i histerektomią.


Czy stosowanie tabletek antykoncepcyjnych może pomóc?

Nowsze doustne tabletki antykoncepcyjne o niskich dawkach są bardziej skuteczne i niosą ze sobą mniej zagrożeń. Obecnie na rynku dostępnych jest wiele marek. Należy skonsultować się z prowadzącym ginekologiem w celu ustalenia ryzyka, korzyści i rodzaju najlepszej tabletki w danym przypadku. Możliwe efekty uboczne, które są na ogół niewielkie, to: mdłości, nadwrażliwość piersi, zatrzymanie płynów w organizmie, depresje i nerwowość. W piersiach lub w okolicy miednicy może wystąpić wrażenie nabrzmienia. Może także wystąpić przyrost wagi, ale w RS to na ogół plus! Korzystne efekty uboczne to zmniejszenie ilości krwi menstruacyjnej i mniej skurczy, regularność i przewidywalność miesiączek oraz zmniejszone ryzyko wystąpienia raka piersi, anemii spowodowanej niedoborem żelaza, cyst jajnikowych, nowotworów endometrialnych lub jajnikowych lub reumatoidalnego zapalenia stawów. Tabletki antykoncepcyjne zażywa się na ogół przez trzy tygodnie pod rząd, a w czwartym tygodniu nie bierze się żadnych tabletek lub tabletki nieaktywne. Wtedy rozpocznie się krwawienie miesiączkowe. Jeśli chce się wyeliminować występowanie miesiączek, należy brać aktywne tabletki bez żadnych przerw.


Czy zażywanie tabletek bez przerwy jest szkodliwe?

Nie i co więcej, zatrzymanie menstruacji pomoże rozwiązać problemy z higieną osobistą. Dziewczynka nie będzie mieć regularnych miesiączek, ale może wystąpić plamienie miesiączkowe.


Co to jest Depo-Provera?

Depo-Provera – lek podawany w zastrzyku  - jest formą progesteronu o przedłużonym działaniu. Progesteron jest hormonem wytwarzanym przez jajniki w drugiej połowie cyklu. Ponieważ lek nie zawiera on estrogenu, nie wywołuje wielu efektów ubocznych związanych z tabletkami antykoncepcyjnymi. Depo-Provera wstrzymuje owulację bez całkowitego zatrzymania funkcji wytwarzania estrogenu – innego hormonu jajnikowego. Depo-Provera wywołuje zmiany w śluzówce macicy, a więc zimniejsza się prawdopodobieństwo wystąpienia menstruacji. Pierwszy zastrzyk daje się bezpośrednio po zakończeniu miesiączkowania, a następnie co trzy miesiące.


Jakie są efekty uboczne Depo-Provera?

Częstym efektem ubocznym Depo-Provera jest nieregularne krwawienie. U większości kobiet następuje całkowity zanik miesiączkowania po sześciu lub siedmiu miesiącach. Niektóre badania mówią o przyroście wagi. Niektóre kobiety mają powtarzające się plamienie miesiączkowe i z tego względu zaprzestają stosowania Depo-Provera. Czasami owulacja pojawia się znowu po upływie roku lub dwóch lat od daty odstawienia leku. Komisja ds. Leków przy Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej nie znalazła żadnych jednoznacznych dowodów, że lek ten jest szkodliwy dla ludzi, ale przyznaje, że istnieją pewne kontrowersje co do potencjalnych niekorzystnych efektów długoterminowych.


Co to jest ablacja endometrialna?

Ablacja endometrialna jest zabiegiem laserowym wykonywanych w ramach chirurgii jednego dnia i wykonuje się ją na ogół u kobiet, które mają zbyt obfite krwawienia. W okresie od miesiąca do trzech miesięcy przed zabiegiem pacjentka zażywa lek zwężający macicę w sposób umożliwiający penetrację śluzówki macicy przez laser. Zabieg wykonywany jest w ogólnym znieczuleniu – laser wprowadzany jest przez pochwę, aby śluzówka wyparowała. Laser ma małą kamerę, która wyświetla obraz na ekranie i chirurg kieruje się otrzymanym obrazem. Zabieg nie wymaga żadnego nacinania. U dwóch z trzech pacjentek po zabiegu krwawienie ustaje na stałe. Ablacja ma wiele plusów – nie wymaga pozostania w szpitalu na noc, ból jest mniejszy, ponieważ zabieg nie jest inwazyjny i czas rekonwalescencji jest krótszy. U młodszych kobiet po zabiegu jednakże może wystąpić odrastanie śluzówki, a co za tym idzie przywrócenie miesiączek i konieczność powtórzenia zabiegu.


Co wiadomo na temat histerektomii?

Histerektomia (usunięcie macicy) jest najbardziej trwałym i pewnym sposobem zakończenia miesiączkowania. Wymaga ona zabiegu chirurgicznego i eliminuje możliwość zajścia w ciążę, wystąpienia miesiączkowania oraz prawdopodobieństwo wystąpienia raka macicy. Histerektomia wymaga kilkudniowej hospitalizacji i dłuższego okresu rekonwalescencji. Każdy stan (w USA) ma różne przepisy prawne i wymogi w tym zakresie, ale w większości z nich obowiązuje pewien proces formalno-prawny chroniący prawa pacjenta. Uzyskanie pozwolenia może zająć dużo czasu, ale histerektomia jest definitywnym rozwiązaniem problemów menstruacyjnych.


Dojrzałość seksualna

Rodzice często martwią się problemami związanymi z dojrzałością seksualną. Większość z nich jest skrępowanych masturbacją. Tego typu zachowania nie są niczym nieprawidłowym i stanowią naturalną część dojrzałości seksualnej. Mogą być krępujące, gdy zdarzają się w nieodpowiednim czasie, ale nie są to zachowania szkodzące zdrowiu. Nauczenie dziecka kontrolowania zachowania w miejscach publicznych można na ogół osiągnąć za pomocą technik modyfikacji zachowania.


Jak można ochronić dziewczynkę przed molestowaniem?

Obawy te wyraża wiele rodziców, gdy dziewczynki nie są już pod opieką domową. Ochrona chorych na RS przed potencjalnymi nadużyciami – mimo iż trudna – jest bardzo ważna. Dziecko powinno unikać niebezpiecznych sytuacji, należy też obserwować, czy nie ma znaków molestacji, które widoczne są w zachowaniu i zdać się na swój instynkt.

 

art. umieszczony za zgodą IRSA;

tłumaczenie w ramach programu

"Choroby rzadkie bez tajemnic" 

 



Powrót do listy kategorii

  Copyright 2002-2003 akson.org. Wszelkie prawa zastrzeżone.