akson.org > ArtykułWyszukiwarka:  


Login:

Hasło:


- Artykuły
- Forum
- Czat
- Newsletter

Artykuł

Charakterystyka rozwoju sfery poznawczej.
Źródło: program "Choroby rzadkie bez tajemnic"

Sfera poznawcza definiowana jest jako zdolność do myślenia, rozwiązywania problemów, rozumienia koncepcji, przetwarzania informacji oraz jako inteligencja ogólna. U wielu osób dotkniętych zespołem łamliwego chromosomu X występują pewne słabości poznawcze. Ich ogólny potencjał może być niższy od potencjału rówieśników i rodzeństwa. Ich wzorce sił i słabości znajdują się wciąż na etapie rozwoju – osoby takie mogą przy tym radzić sobie bardzo dobrze z niektórymi typami uczenia się.

Do 80% chłopców i mężczyzn z zespołem łamliwego chromosomu X opisywanych jest jako opóźnieni pod względem poznawczym. W starszych badaniach chłopców i mężczyzn z zespołem łamliwego chromosomu X niemal wszyscy z nich byli opisywani jako wykazujący umiarkowane lub ciężkie opóźnienie umysłowe. Wiele z tych badań opierało się jednak na populacjach mężczyzn przebywających w zakładach opieki. Obecnie dzięki zwiększonej świadomości istnienia zespołu łamliwego chromosomu X więcej osób dotkniętych tym schorzeniem otrzymuje właściwe diagnozy, a od 10 do 15% przebadanych chłopców okazuje się mieć IQ w normie lub w zakresie odpowiadającym nieznacznemu opóźnieniu umysłowemu.

Wielu chłopców, a także niektóre dziewczynki opisywanych jest jako opóźnieni umysłowo. Opóźnienie umysłowe definiowane jest jako niepostepujące zaburzenie ujawniające się w okresie dzieciństwa, łączące się z ułomnościami utrudniającymi dostosowanie się do otoczenia oraz IQ na poziomie poniżej 70. Przeciętny wynik testu na IQ wynosi 100, a wyniki rzędu 85-115 uważa się za przeciętne. Przedział graniczny określa się zwykle jako 70-84. Wyniki mieszczące się w przedziale odpowiadającym opóźnieniu umysłowemu dzieli się na świadczące o opóźnieniu nieznacznym (55-69 IQ), umiarkowanym (40-54), poważnym (25-39) oraz głębokim (poniżej 25). Brak progresywności oznacza, że zaburzenie nie ma charakteru degeneracyjnego. Dzieci z zespołem łamliwego chromosomu X robią postępy, a nie cofają się, postępy te jednak czynią jednak w wolniejszym tempie i z gorszym rezultatem końcowym niż dzieci rozwijające się prawidłowo. Ułomności związane z dostosowywaniem się do otoczenia związane są z opóźnieniami w zdobywaniu umiejętności życiowych, a nie tylko z nauką szkolną.

Wiele dziewcząt i kobiet z pełną mutacją opisywanych jest jako osoby mające trudności z uczeniem się. Specyficzne trudności z uczeniem się (LD) oznaczają, że inteligencja ogólna znajduje się co najmniej w przedziale wartości przeciętnych, jednak istnieją konkretne mocne i słabe strony związane z powodującymi problemy wzorcami uczenia się. W niektórych obszarach osiągnięcia dzieci znajdują się poniżej poziomu, którego można by oczekiwać znając zdolności czy ogólne umiejętności dziecka. Co za tym idzie, dziewczynki mające trudności z matematyką lub z wykonywaniem rozmaitych zadań przestrzennych mogą wykazywać się dobrymi wynikami w zakresie umiejętności czytania czy ogólnego poziomu językowego – mogą mieć one także przeciętne IQ. Około 30% dziewczynek z pełną mutacją osiąga w testach IQ powyżej 85 punktów, podczas gdy pozostałe 70% w większości mieści się w przedziale granicznym lub w przedziale odpowiadającym nieznacznemu opóźnieniu umysłowemu.

Opisywane osoby można nazwać zarówno opóźnionymi umysłowo, jaki i mającymi trudności z nauką, mając na myśli fakt, że ich IQ jest niższe od przeciętnego – trzeba jednak uwzględnić fakt, iż posiadają one mocne i słabe strony związane z rozmaitymi umiejętnościami. Dzieci oraz dorośli z zespołem łamliwego chromosomu X często wykazują się tego rodzaju wzorcami typu “tu lepiej, tam gorzej”.

Na zdolności poznawcze mają również wpływ takie problemy, jak występowanie zespołu nadpobudliowści psychoruchowej (ADHD), zaburzeń związanych z napadami padaczkowymi, lęku, zaburzeń mowy i języka, problemy sensoryczno-motoryczne oraz inne kwestie, które mogą wpłynąć zarówno na wyniki osiągane na testach, jak i na proces uczenia się. Wiele dzieci i dorosłych z zespołem łamliwego chromosomu X osiąga więcej niż można byłoby się po nich spodziewać znając jedynie ich wynik IQ.

 



Powrót do listy kategorii

  Copyright 2002-2003 akson.org. Wszelkie prawa zastrzeżone.