|
| akson.org > Artykuł | Wyszukiwarka:  |
Login: Hasło:   | |  Artykuł Autyzm, zespół Aspergera, hiperleksja - HARMONIJNE WSPÓŁISTNIENIE Źródło: program "Choroby rzadkie bez tajemnic" Mówiąc o hiperleksji, nie można nie wspomnieć o zaburzeniach w uczeniu się języka. Jeśli wspominamy o obu problemach jednocześnie, musimy brać pod uwagę także autyzm. Ostatnio okazało się, że mówiąc o hiperleksji, musimy także wspomnieć o zaburzeniach w uczeniu się niewerbalnym. Gdy mówimy o hiperleksji i zaburzeniach w uczeniu się niewerbalnym, musimy też wspomnieć o zespole Aspergera. A wymieniając wszystkie te problemy razem, trzeba brać pod uwagę zespół dziecka nadpobudliwego jako ewentualną cechę współistniejącą. Mówiąc o tych funkcjach uczenia się, trzeba pamiętać o dwóch spektrach. Pierwsze to spektrum percepcji społecznej, od słabego do wyraźnego rozpoznawania społecznych wskazówek i właściwych zachowań. Drugie to spektrum równowagi poznawczej, mierzące zarówno wskaźnik inteligencji niewerbalnej (wykonawczej), jak i werbalnej. Hiperleksja nie jest zestawem niepowiązanych ze sobą cech – najlepiej można ją zrozumieć właśnie w kontekście tych spektrów i tego, jak na owych rodzajach kontinuum wyrażane są rozmaite zaburzenia. Dwa podtypy
W naszym opracowaniu wyróżniliśmy dwa podtypy hiperleksji. Pierwsza grupa cierpi na zaburzenia w uczeniu się języka, z którym zwykle spotykamy się w literaturze. Druga grupa cierpi na motoryczne zaburzenia wzrokowo-przestrzenne. Jak ustaliliśmy, osoby z pierwszej grupy często posiadają niższy wskaźnik inteligencji werbalnej i wyższy wskaźnik inteligencji niewerbalnej. W niemal wszystkich przypadkach pamięć wizualna u takich osób była znakomita. W przypadku motorycznych zaburzeń wzrokowo-przestrzennych często mamy do czynienia z niższym wskaźnikiem inteligencji praktycznej lub niewerbalnej oraz wyższym wskaźnikiem inteligencji werbalnej. Wydawałoby się, że trudno mówić o wyższym wskaźniku werbalnym u dziecka z zaburzeniami w uczeniu się języka, ale jeśli spojrzeć na dzieci z zespołem Aspergera lub zaburzeniami w uczeniu się niewerbalnym, to widać, że ich język jest pod wieloma względami normalny, jednak mają one trudności z jego pragmatycznym stosowaniem. Ta grupa wyróżnia się znakomitą pamięcią słuchową, wykazuje natomiast zaburzenia poznawcze. W grupie z zaburzeniami w uczeniu się języka zdarzały się częściej błędy fonetyczne podczas czytania, natomiast u osób z zaburzeniami wzrokowo-przestrzennymi występowały one bardzo rzadko.
Punkty na spektrum Funkcjonalne używanie języka, odczytywanie cudzych zamiarów – właśnie w tych dziedzinach pojawiają się problemy z językiem. Dzieci z zespołem Aspergera zwykle mają zaburzenia umiejętności niewerbalnych, co nazwałbym problemem kognitywnym. Często występują problemy z umiejętnościami integracji ruchowo-wzrokowej, orientacją wzrokowo-przestrzenną oraz pamięcią przestrzenną. Cechy te często nie są mierzone i dlatego zostają przeoczone. Należy im się przyjrzeć bliżej. Można postrzegać hiperleksję jako obszar wspólny dla autyzmu i zaburzenia w uczeniu się języka, lub też dla zespołu Aspergera i zaburzeń niewerbalnych. Dziecko hiperleksyjne w kategorii zaburzeń językowych ma większą tendencję do zaburzeń w kojarzeniu języka, języku ekspresywnym, umiejętności czytania oraz pewnych trudności w funkcjonowaniu społecznym. Jednakże wiele dzieci z tego typu zaburzeniami językowymi nie ma zbyt dużych problemów z percepcją społeczną – czyli tych, które są charakterystyczne także dla autystyków. Dzieci z zaburzeniami hiperleksyjnymi typu niewerbalnego mają wiele wspólnego z dziećmi z zespołem Aspergera, które charakteryzuje bardzo niska percepcja społeczna. Hiperleksja tego typu przejawia się w zaburzeniach organizacji wzrokowo-przestrzennej, koordynacji motorycznej oraz umiejętności matematycznych. Dzieci z tej grupy potrafią rozpoznawać słowa na co najmniej poprawnym poziomie, posiadają duże zdolności werbalnego uczenia się oraz generowania dużej ilości słów. Jednak często występuje u nich brak percepcji społecznej oraz nieodpowiedni afekt. Dzieci z zespołem Aspergera wykorzystują pewne aspekty języka lepiej niż dzieci z autyzmem. Te pierwsze często chcą nawiązywać kontakty społeczne, jednak bez powodzenia – i to jest główny problem, którym należy się zająć. Dziecko z autyzmem ma na tyle duże problemy z integracją społeczną, że nawet nie podejmuje prób. Objawy o charakterze poznawczym oraz społecznym powinny być traktowane jako cechy wspólne dla autyzmu i zespołu Aspergera. Diagnoza współistniejąca Hiperleksja może być zaburzeniem współistniejącym, a nie występującym samodzielnie. Dziecko z hiperleksją może wykazywać objawy mieszczące się w kilku ustalonych kategoriach. Zainteresowanie hiperleksją rośnie, a informacji na jej temat przybywa w całym kraju. Problem polega na jej dopasowaniu do bieżących kategorii diagnostycznych. Kategorie te mogą być nieodpowiednie dla dziecka z hiperleksją, jeśli będziemy chcieli sprawdzić trafność diagnozy w formie zwykłego spisu kontrolnego. Jeśli hiperleksja zostanie wynotowana jako główne zaburzenie, wiele dzieci otrzyma błędną diagnozę, tak jak wiele innych problemów pozostanie źle rozpoznanych. Jeśli spróbujecie zanalizować umiejętności werbalne i niewerbalne oraz poziom percepcji społecznej i nie wyciągniecie zbyt pochopnych wniosków, to hiperleksja u dzieci może zostać rozpoznana jako zaburzenie współistniejące.
Powrót do listy kategorii | ||||||||||||
 |  |
| Copyright 2002-2003 akson.org. Wszelkie prawa zastrzeżone. |