akson.org > ArtykułWyszukiwarka:  


Login:

Hasło:


- Artykuły
- Forum
- Czat
- Newsletter

Artykuł

Autyzm?
Źródło: Ewa Szmytkowska;

Autyzm jest poważnym zaburzeniem rozwojowym, które objawia się przed trzydziestym miesiącem życia dziecka. Dzieci dotknięte autyzmem fizycznie nie odróżniają się od swoich rówieśników, ale zachowują się tak, jakby nie były w stanie zrozumieć informacji, które docierają do nich za pośrednictwem zmysłów, zwłaszcza słuchu i wzroku. Autyzm wpływa na  ograniczenie zdolności komunikowania i umiejętności kontaktowania z innymi oraz ograniczenie zainteresowań dziecka.

 

                    Relacja matki  dziecka z autyzmem:

 

Pierwsze niepokojące symptomy zauważyłam, kiedy Piotruś skończył roczek. Nie potrafił usiedzieć/ ustać spokojnie: ciągle był w ruchu, nie zwracał uwagi na żadne niebezpieczeństwo. Musiał być stale pod kontrolą. Stopniowo problem nasilał się, bo synek nie reagował na swoje imię i na polecenia. Nie zatrzymywał na mnie wzroku. Początkowo nawet  myślałam, że jest głuchy i nie uspokoiłam się, póki nie przebadał go laryngolog.

Codziennie siadałam z nim i próbowałam wciągnąć go do zabawy, ale mimo moich starań Piotruś nie miał ochoty mnie naśladować Nie układał klocków, a samochodziki służyły mu do kręcenia kółkami. Nie zwracał uwagi na inne dzieci, także na swoje rodzeństwo. Kiedy chciał pokazać swoją frustrację – gryzł się w rączkę. Często zasłaniał sobie uszy rączkami i płakał z niewiadomego powodu.

W czasie gdy jego rówieśnicy zaczynali już składać pierwsze sylaby i próbowali mówić, on ciągle artykułował pojedyncze dźwięki, które nie miały na celu nawiązanie kontaktu. Było mi przykro, że  malec nie lubił się do nas przytulać, a brany na ręce – sztywniał...

 

Nie ma dwóch takich samych dzieci/osób z autyzmem. Inna matka małego dziecka z autyzmem opowiadała, że nie wyciąga ono rąk, kiedy chce ona je podnieść, nie okazuje najmniejszego zainteresowania zabawkami, za to spędza całe godziny siedząc w kątku i poruszając sznureczkiem ... Kiedy w wieku trzech lat zaczął chodzić do przedszkola, panie wychowawczynie od pierwszego tygodnia zgłaszały pretensje, że do nikogo się nie odzywa i nie wykonuje żadnych poleceń. W stosunku do dzieci, które zakłócały jego spokój zachowywał się agresywnie...

 

Diagnoza autyzmu nie jest łatwa. Nie ma medycznych testów, które umożliwiłyby takie rozpoznanie. Punktem wyjścia właściwej diagnozy jest obserwacja dziecka, jego zachowań. Badania medyczne, które zleca lekarz,  służą wykluczeniu innych przyczyn.

 

DSM IV

Według kryterium diagnostycznego DSM IV opracowanego przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, o autyzmie  (autistic disorder) możemy mówić, gdy:

 

A/  występuje łącznie sześć  (lub więcej) punktów z  działów 1/, 2/, 3/  w tym przynajmniej dwa z  działu 1/ i po jednym z 2/ i 3/:

 

1)      Jakościowe upośledzenie interakcji społecznych, objawiające się   przynajmniej na jeden z poniższych sposobów:

a)      Wyraźne upośledzenie różnego rodzaju zachowań niewerbalnych, takich jak kontakt wzrokowy, mimika twarzy, postawa ciała i gesty – ważnych w kontaktach społecznych;

b)      nieumiejętność nawiązania odpowiednich do wieku  kontaktów z rówieśnikami;

c)      brak spontanicznego szukania okazji do dzielenia się  z innymi  ludźmi swoim zadowoleniem, zainteresowaniami lub osiągnięciami (np. brak pokazywania, przynoszenia lub wskazywania innym osobom przedmiotów, które wzbudziły zainteresowanie);

d)      brak wzajemności w kontaktach społecznych lub emocjonalnych (np. brak udziału w prostych zabawach czy grach, preferowanie czynności wykonywanych w samotności, wykorzystywanie innych osób jedynie jako „narzędzi”);

 

2)      Zaburzenia jakościowe w komunikacji, objawiające się   przynajmniej na jeden z poniższych sposobów:

a)      opóźnienie rozwoju lub całkowity brak mowy (czemu nie towarzyszy próba kompensowania stanu przez zastosowanie alternatywnych sposobów komunikacji, takich jak mimika czy gesty);

b)      u osób z rozwiniętą funkcją mowy występuje wyraźne upośledzenie zdolności inicjowania i podtrzymywania rozmowy;

c)      język jest często charakterystyczny tylko dla danej osoby lub mowa jest używana w sposób stereotypowy, powtarzający się;

d)      niezdolność do spontanicznej, zróżnicowanej, angażującej wyobraźnię zabawy lub zabawy inicjującej kontakty społeczne,  odpowiedniej do poziomu rozwoju dziecka;

 

3)      Ograniczone, powtarzające się i stereotypowe wzorce  zachowania, zainteresowań i aktywności, wyrażone w co najmniej jednej z następujących dziedzin:

a)      Powtarzanie zachowań według jednego lub więcej stereotypowych i ograniczonych wzorców, które są nieprawidłowe w swej sile lub zakresie;

b)      Widoczne sztywne trzymanie się niefunkcjonalnych zachowań rutynowych lub rytuałów;

c)      stereotypowe i powtarzające się manieryzmy ruchowe (np. trzepotanie lub machanie rękami  wykręcanie rąk lub palców czy dziwne ruchy całego ciała);

d)      uporczywe zainteresowanie niektórymi przedmiotami.

 

B/ Opóźnienia lub nieprawidłowości w funkcjonowaniu w przynajmniej jednym z poniższych obszarów, zapoczątkowane przed ukończeniem przez dziecko trzeciego roku życia:

    

     1/ interakcje społeczne,

      2/ język używany w komunikacji społecznej

      3/ zabawy symboliczne lub związane z wyobraźnią,.

 

C/ Powyższe zaburzenie nie są lepiej wyjaśnione jako zespół Retta lub dziecięce zaburzenie dezintegracyjne.

 

Podsumowując:

 

Dzieci z autyzmem różnią od zdrowych dzieci:

·          zaburzenia komunikacji werbalnej, niewerbalnej oraz wyobraźni

·          zaburzenie związków społecznych

·          czynności powtarzające się (stereotypie), niechęć do zmian

 

Dzieci z autyzmem różnią się między sobą:

·          zachowaniem

·          ilorazem inteligencji oraz poziomem umiejętności

·          osobowością i charakterem

 

          

Zaburzenia sensoryczne  i  zaburzenia procesów myślenia  osób z autyzmem:

 

Niektóre osoby z autyzmem wykazują zaburzenia funkcjonowania jednego lub kilku zmysłów. Zaburzenia te mogą dotyczyć zarówno  zmysłu słuchu, wzroku, dotyku, smaku, węchu jak i czucia proprioceptywnego.  Reakcje zmysłowe  mogą  być nadmiernie podwyższone (nadwrażliwość) lub obniżone (zbyt mała wrażliwość), może też występować interferencja sensoryczna  (nazwana przez C.  Delacato. „białym szumem”). Wszystko to sprawia, że osoba  z autyzmem ma kłopoty z prawidłowym przetwarzaniem docierających do mózgu  sygnałów zmysłowych.


Osoby z autyzmem w mniejszym stopniu poznają świat patrząc i słuchając. Zdarza się, że by rozpoznać coś, muszą tego dotknąć, opukać, posmakować, powąchać. Wiele z nich, aby stłumić napływający napór bodźców, zatyka rękami uszy, zasłania palcami oczy, izoluje przed chaosem otoczenia, ucieka w własny świat. Niektórzy mają podwyższony próg bólu, ale jednocześnie mogą przesadnie reagować na zimno czy gorąco.


Osoby z autyzmem nie potrafią przyjąć do wiadomości faktu, że inni ludzie inaczej myślą, czym innym się interesują, nie podzielają

ich upodobań. Trudno im wyobrazić sobie stan umysłu innego człowieka. Mówimy, że nie mają wykształconej „teorii umysłu”, specyficznej właściwości, dzięki której potrafimy przewidywać i wyjaśniać motywy zachowania ludzi nie wynikające z  bezpośrednich fizycznych przesłanek.


Poczucie lęku, znamienne dla stanu osób autystycznych, którym zakłócono ustalony rytuał codziennych czynności,  niektórzy porównują do niepokoju, jaki odczuwa przybysz z obcego kraju, gdy znajdzie się w nowym miejscu i nie zna miejscowego języka.  Jeżeli w takiej sytuacji zostanie zaczepiony  przez gadatliwego krajowca, którego słowa i intencje są mu niezrozumiałe, to z  lęku łatwo może zrodzić się panika i agresja.       

Temple Grandin, profesor uniwersytetu w Kolorado w USA, która w dzieciństwie cierpiała na autyzm, wskazała na  niemożność w autyzmie myślenia abstrakcyjnego. Deficyt ten rekompensuje myślenie obrazowe:  „Nie potrafię w ogóle myśleć słowami. Kiedy myślę o pojęciach abstrakcyjnych, takich jak stosunki międzyludzkie, używam wyobrażeń wizualnych, jak np. szklane drzwi. Kontakty muszą być niezwykle układne, ponieważ ostra wymiana zdań może rozbić te drzwi”.


10% osób autystów przejawia genialne zdolności w pewnych wąskich dziedzinach, najczęściej w muzyce, mechanice, matematyce, w sztukach pięknych. Są niezrównani jeżeli chodzi o obliczenia pamięciowe i kalkulowanie. Jednym z takich autystycznych geniuszy był Raymond, bohater filmu „Rain Man”, w którego rolę wcielił się Dustin Hoffman. Wzorcem dla scenarzysty i  dla odtwórcy głównej roli był  młody mężczyzna  z autyzmem - Peter. Uznano go za absolutnego rekordzistę w zapamiętywaniu informacji statystycznych. Pamiętał m.in. wyniki różnych dyscyplin sportowych, rozpoznawał flagi i kontury wszystkich państw na świecie, znał ich stolice i prezydentów. Gdy miał 2 lata umiał już narysować kontury 48 stanów USA i oznaczyć ich stolice. Jego codzienną lekturę stanowiły almanachy, encyklopedie i słowniki.          

 



Powrót do listy kategorii

  Copyright 2002-2003 akson.org. Wszelkie prawa zastrzeżone.